Transport via pijpleiding en methaantanker

De verbruiksgebieden zijn vaak ver verwijderd van de ontginningsgebieden. Transport van aardgas over lange afstand is dus nodig. Dit kan via methaantankers of via leidingen die over het land of onder de zee lopen.

Pijpleidingen van sterk staal

Over het algemeen bestaat een pijpleiding uit aan elkaar gelaste buizen. Ze zijn van bijzonder sterk staal gemaakt. De diktes variëren van enkele millimeters tot ruim een centimeter.
En de diameter schommelt tussen 20 cm en 1 m of meer (de grootste tot nu toe meet 1,40 m).

Vaak krijgen de buizen een beschermende mantel, nog voor ze aan mekaar gelast worden.

De laszones worden zeer streng gecontroleerd. Na die controle en voor de leiding in de sleuf neergelaten wordt, krijgen de lassen nog een extra bekleding ter bescherming.

Pijpleidingen over het land

Het is belangrijk dat een pijpleiding een voldoende hoeveelheid gas kan vervoeren en dus een hoge transportsnelheid kan waarborgen.
Om dit te bekomen moet het gas in de leiding op een druk van ongeveer 70 bar blijven. Langs het net bevinden zich krachtige compressiestations (ongeveer om de 80 km) die hiervoor zorgen.

Onderzeese pijpleidingen

Om aardgas uit velden die in zee liggen aan land te brengen, maken we gebruik van onderzeese pijpleidingen.
Ook aardgas dat op andere continenten ontgonnen is, wordt via deze pijpleidingen vervoerd. Zo ontvangen Italië en Spanje gas uit Algerije via gaspijpleidingen die Afrika doorheen de Middellandse Zee met Europa verbinden.

In de Noordzee liggen meer dan 2000 km diverse pijpleidingen.
Zo zijn er de leidingen Norpipe, Statpipe en Europipe die de velden van de Noorse aardgaszone verbinden met Emden, aan de Duitse kust.
De Zeepipe voorziet sinds 1993 het transport van Noors aardgas tussen Troll (Noorwegen) en Zeebrugge. Later werd de Zeepipe ontdubbeld zodat er nu ook een pijpleiding in Duinkerken aankomt.

Eind 1998 werd de Interconnector in dienst gesteld, een gasleiding tussen Bacton, op de Britse kust en Zeebrugge. Hierlangs wordt het Brits aardgas naar continentaal Europa vervoerd en omgekeerd. Eind 2006 werd een tweede leiding (de BBL) tussen Bacton en het continent in gebruik gesteld.

Methaantankers vervoeren vloeibaar aardgas

Methaantankers vervoeren het aardgas in vloeibare vorm. Aardgas in vloeibare vorm neemt 600 maal minder volume in dan in gasvorm. Wat het vervoer over zee economisch aantrekkelijker maakt.

Aardgas kan vloeibaar gemaakt worden bij een druk van 600 bar, of bij zeer koude temperaturen en een normale atmosferische druk.
Het vloeibare gas of LNG (Liquid Natural Gas) wordt bewaard en vervoerd bij atmosferische druk en een temperatuur van –163°C.

De handel van vloeibaar aardgas heeft zich sinds 1990 over heel de wereld sterk ontwikkeld. Het vertegenwoordigt meer dan een kwart van de totale wereldhandel van aardgas.
Meer dan de helft van de handel gebeurt in Azië, maar de techniek van de methaantankers werd grotendeels in West-Europa ontwikkeld.

De infrastructuur omvat meer dan alleen de tankers

Om vloeibaar aardgas te vervoeren is meer nodig dan alleen de tankers.

• Een pijpleiding die het gasveld met de kust verbindt.
• Een vloeibaarmakingsfabriek en opslagtanks in de inscheephaven. Herhaling van opeenvolgende kompressie en afkoeling maakt het gas vloeibaar.
• Een of meerdere methaantankers met kuipen die vaak in de romp van het schip geïntegreerd zijn en waarin het gas vloeibaar gehouden wordt
• Een ontvangsthaven. Hier wordt het gas ontscheept, opgeslagen en opnieuw vergast. Het vloeibare aardgas wordt opnieuw gasvormig door het onder druk te brengen en daarna op te warmen. Sommige methaantankers kunnen hun lading aan boord hervergassen en aanleveren via een gasleiding tussen het schip en de kust.
• Een pijpleiding die de haven met de verbruikzones verbindt.

In deze infrastructuur vertegenwoordigen de vloeibaarmaking, de bouw van de methaantankers en de opslag de grootste investeringen. Voornamelijk door de speciale legeringen. Deze installaties moeten belangrijke temperatuurverschillen kunnen verdragen, vergelijkbaar met de ruimtevaart.

Steeds grotere tankers

De eerste methaantankers hadden een capaciteit van 25 000 kubieke meter LNG. Maar nu varen tankers waarvan de capaciteit soms tien keer groter is.

Technologische innovaties verlagen de kosten van het vervoer

Dankzij technologische innovaties zijn de kosten voor het vervoer van vloeibaar aardgas aanzienlijk gedaald. En dezelfde evolutie is zichtbaar bij de aardgasleidingen.
Daardoor worden altijd meer gasreserves exploiteerbaar. Met de terminal van Zeebrugge beschikt België in 2009 over een hervergassinscapaciteit van 9 miljard m3/jaar.

Ons land is het centrum van het Europees transportnetwerk.